Geef je fertiliteit een boost met yoga

Hoe raak je gezond zwanger en blijf je zwanger? Een vraag waar veel vrouwen (en mannen) met een kinderwens mee opstaan en mee naar bed gaan. Yogadocente en voedingsdeskundige Rika Lukac geeft de vrouwen en hun partners gerichte tips in de driedaagse workshop Fertility yoga en voeding. Astrid bezocht de workshop en zocht uit hoe yoga en voeding de fertiliteit kunnen verhogen.

Een diepe wens

‘‘Laat het los’, ik hoor het zo vaak om me heen. Of nog erger: waarom neem je geen hond? En dan is het nog serieus bedoeld ook.’ Aan het woord is een cursiste van de workshop Fertiliteitsyoga. De negen andere vrouwen in de studio van LeefYoga knikken als teken van herkenning. De vrouwen zijn tussen de 30 en 42 jaar, ze zijn afkomstig uit alle windstreken van Nederland, één vrouw komt zelfs uit België. Waar ze ook vandaan komen, wat hun achtergrond ook is, ze hebben één ding gemeen: een onvervulde kinderwens. Hoe diep die wens is en hoeveel pijn, verdriet en stress dat kan opleveren, delen de vrouwen met elkaar tijdens de introductieronde. Het zijn vrij heftige verhalen en toch worden ze in alle openheid en lichtheid gedeeld. Over langdurige vruchtbaarheidsbehandelingen en medische trajecten die inmiddels zijn afgerond, zonder resultaat. Over aandoeningen – pcos en endometriose – als oorzaken voor het uitblijven van een zwangerschap. En dan is er ook vaak het onbegrip vanuit de omgeving en het taboe dat rust op dit onderwerp.

Reality check

Of ze hopen op een wonder na de workshop? Het zou geweldig zijn, maar de vrouwen zijn vrij realistisch. Ze zijn hier vandaag omdat ze willen weten wat ze zelf kunnen doen om hun gezondheid, lifestyle en voedingsgewoonte te verbeteren. Zodat ze de kans op een zwangerschap mogelijk vergroten. Ik ben de enige moeder in het gezelschap en dat voelt wat ongemakkelijk, maar het is ook een reality check: het proces om zwanger te worden is zo kwetsbaar en bijzonder. Het maakt me nog dankbaarder voor die kleine meid in ons leven.

InNESTeling

De workshop is opgezet door Rika Lukac, ze is gespecialiseerd in zwangerschaps- en fertiliteitsyoga, orthomoleculaire voedingsleer en epigenetica. Haar kennis en ervaring over de rol van yoga en voeding op een zwangerschap heeft ze gebundeld in het boek: InNESTeling. Hierin legt ze uit hoe je met yoga en een aangepast dieet meer rust en balans kunt creëren in je lichaam en in je geest, zodat de kans op een zwangerschap en de geboorte van een gezonde baby realiteit kan worden.

Cover boek Innesteling - Rika Lukac

Toen ik voor het eerst hoorde over Fertiliteitsyoga keek ik er niet vreemd van op. Waarom ook niet? Yoga is tenslotte meer dan bewegen alleen. Het kan je zoveel brengen. Bewustwording, geestelijke en lichamelijke balans en ook zelfvertrouwen. Wat zeer welkom is in een rusteloze, onzekere periode waarin de emoties op een neer vliegen. Rika laat in haar boek zien hoe bepaalde yogahoudingen (asana’s) nog meer dan gewone work out oefeningen zorgen voor een goede doorbloeding en dan in het bijzonder naar de voorplantingsorganen. Wat gunstig is voor de vruchtbaarheid. Hoe die oefeningen er precies uitzien, ik zal het vandaag zelf ervaren.

Rika volgde de hormoonyoga opleiding bij Dinah Rodriguez en ontwikkelde vervolgens een eigen serie eenvoudige en toegankelijke yoga-oefeningen gebaseerd op Dinah’s principes. Vandaag zal ze een aantal yogareeksen behandelen; de ochtendreeks die bestaat uit bekkenopeners, de endocriene zonnegroet en de avondreeks. Maar, we beginnen met ademhalingsoefeningen. Voor de workshop is yoga-ervaring niet vereist. Voor wie nieuw is met yoga, zal het vrij onwennig of misschien wat vreemd aanvoelen om door de neus in- en uit te ademen. Daar gaan we dus eerst mee aan de slag. Een fijn begin van de workshop, een moment van ontspanning na de heftige verhalen die zojuist zijn gedeeld.

Diepe buik-ademhaling

We gaan verder met de diepe yoga-ademhaling, waarbij we tot diep in de buik gaan ademen. Ik ga liggen op mijn mat, leg mijn handen op mijn buik en volg de stem van Rika. ‘Adem diep in, vul je buik, voel je handen omhoog gaan op de inademing. Leg je handen tegen je flanken ter hoogte van de borsten. Voel hoe je flanken zijwaarts uitzetten als je inademt. Leg je handen dan net onder je sleutelbeenderen. Adem in en voel je borstkas en handen omhoog komen.’
Wie yoga beoefent, is ongetwijfeld bekend met de diepe buikademhaling en de gezondheidsvoordelen. Zo vergroot het je longcapaciteit. Maar wat ik niet wist is dat de buikademhaling het lichaam aanzet tot homeostase. Homeostase wil zeggen dat alle functies in je lichaam in evenwicht zijn.

the-trick-is-to-keep-breathing
Wanneer je tot diep in de buik ademt, gaat je lichaam van een actie en stress toestand naar rust. In een ontspanningsmodus worden er geen stress-hormonen (cortisol) aangemaakt. En dat betekent dat er meer progesteron beschikbaar is voor een zwangerschap. Voor wie nu de draad kwijt is, het is eigenlijk vrij simpel (weet ik nu). Het voortplantingshormoon progesteron is ook het grondstofhormoon voor de stresshormonen cortisol. Wanneer je minder cortisol aanmaakt, blijft er meer progesteron over. In het boek gaat Rika hier dieper op in. Het scheelt dat iedereen het boek heeft gelezen en heeft meegenomen: we schieten niet meteen onze vingers omhoog wanneer de termen pancreas, thymusklier en bijnieren voorbijkomen.

De diepe buikademhaling is geschikt voor iedereen. Een dagelijkse beoefening leert je te ontspannen en helpt je stress kwijt te raken. Voor wie in een fertiliteitstraject zit, is het een geschikte oefening voor en na een terugplaatsing. En ook de eerste weken of maanden van je zwangerschap is dit een gezonde ontspanningsoefening.

Buikdansen voor meer hormonale balans

De volgende yogareeks die we gaan beoefenen omvat bekkenopeners en schouderontspanners. Het bekken en de schouders en nek zijn met elkaar verbonden. Wanneer er spanning is in de schouders en nek en zelfs in je kaak dan treedt er automatisch spanning op in je bekken en andersom. Zijn je buik en bekken gespannen dan voel je vaak ook spanning in je schouders. Spanning in je nek en schouders voel ik meestal wel, bijvoorbeeld na een lange dag op kantoor en achter de computer. Het schijnt dus zo te zijn dat veel mensen ongemerkt veel spanning vasthouden in hun buik en bekken.
We gaan houdingen doen die het bekkengebied openen en spanningsvrij maken en die een betere doorbloeding van de voortplantingsorganen stimuleren. En dat is bevorderlijk voor de vruchtbaarheid. Op Rika’s aanwijzing ga ik in een spreidstand staan, met mijn tenen naar buiten gericht, knieën gebogen, handen op mijn heupen. In deze houding ontspannen de bekkenbodemspieren automatisch. Ik beweeg nu mijn bekken in een cirkel tegen de klok in. Deze oefening heet ‘buikdansen’. Mijn hoofd en nek probeer ik stil te houden terwijl ik mijn schaambeen optrek richting mijn navel en mijn billen iets naar achteren duw. Het vergt wat concentratie maar dan heb ik de oefening te pakken. Iets minder zwierig iets meer doelgericht. Het voelt best lekker deze draaiende beweging. Op weg naar meer hormonale balans. Andere bekkenopeners die we doen zijn de godinnenhouding, wat lijkt op de liggende vlinderhouding, de zittende vlinderstrekking en de hurkzit. Het zijn houdingen die je veel voorbij ziet komen in (yin) yoga en ook houdingen die je zonder yogaervaring gemakkelijk thuis kunt doen.

Endocriene zonnegroet

Dan is het tijd voor de endocriene zonnegroet, een aangepaste zonnegroet die zorgt voor hormonale balans. Rika heeft deze reeks bedacht toen ze zelf veel last had van een verstoorde hormoonspiegel na haar eerste zwangerschap. Ze nam de traditionele zonnegroet als uitgangspunt en voegde er twee oefeningen aan toe: de lichtstraal om de bijnieren meer energie te geven en de godinnenhouding ter ondersteuning van de voortplantingsorganen. Een ander verschil is dat we de houdingen in een langzaam tempo doen, waarbij we onze aandacht telkens richten op een bepaalde hormoonklier. Zo brengen we bij de vooroverbuiging onze focus op de eierstokken en de baarmoeder. ‘Adem langzaam in en uit en stel je voor dat eierstokken en baarmoeder op elke uitademing oplichten en in balans komen.’ De visualisatie is wennen en af en toe vind ik het lastig om aan een klier te denken als ik me probeer te concentreren op een houding. Zo ligt de focus bij de cobra op 3 verschillende klieren: eerst de eierstokken en baarmoeder en vervolgens de pancreas die de bloedsuikerspiegel regelt. Door die gedachten, zit ik niet in een flow, maar daar gaat het in deze zonnegroet niet om. Ik geef me dan ook over aan de oefening. De zonnegroet telt in totaal 16 houdingen, we doen hem een aantal keer en dan in een iets sneller tempo. Na enige oefening gaat de serie en de visualisaties me goed af. Doen we deze zonnegroet dagelijks, dan zullen we merken dat we hormonaal meer in balans komen, minder emotionele wisselingen hebben en beter grenzen stellen.

De rol van voeding op vruchtbaarheid

Bagged Grocery Produce Items on a Wooden Plank

© Katrina Brown – Fotolia.com

De ochtend van de workshop vliegt in no time voorbij. Duidelijk is dat met name stress een belangrijke rol speelt bij een verlaagde vruchtbaarheid. Naast externe stress kan ook een verkeerd dieet een interne stress respons triggeren in het lichaam. Maar wat is nou gezonde en evenwichtige voeding als je zwanger wilt worden? Hoe kun je de eicel- en de zaadcelkwaliteit verbeteren? Het antwoord is te veelomvattend om in een middag te behandelen. Rika zal vandaag een introductie geven. Zo krijgen we geen stortvloed aan informatie over ons heen. Ze benadrukt ten eerste dat er geen algemeen vruchtbaarheidsdieet bestaat. ‘Iedereen is anders, doe wat handig is voor jou en wat bij jou past.’ We krijgen te horen wat je beter weg kunt weglaten in je voeding en waarom. Zo vertelt ze onder meer dat de inname van koolhydraten uit brood en pasta leidt tot een gigantische hoeveelheid suiker in het bloed. Een continue hoge (en instabiele) bloedsuikerspiegel put op den duur de bijnieren en de alvleesklier uit en veroorzaakt stress en dus meer cortisol, wat ten koste gaat van de progesteronvoorraad. ‘Cortisol is het hormoon van de actie, je hebt het nodig alleen is een verhoogde productie niet gezond.’
Verder aan bod komen onder andere de negatieve bijwerkingen van cafeïne, waaronder uitdroging; waarom melkproducten ongezond zijn – in het bijzonder voor mensen met een getinte en donkere huid – en waarom het belangrijk is dat we veel water drinken, het liefst gemineraliseerd met Keltisch zeezout. Op dag 2 en 3 zal Rika dieper ingaan op het onderwerp voeding. De partners zijn dan ook welkom; tenslotte wordt de kwaliteit van de bevruchte eicel voor 50 procent bepaald door de kwaliteit van de zaadcel.

Open mind

Het middagdeel geeft mij nieuwe inzichten en al met al vond ik het een leerzame dag. De workshop Ferti yoga en voeding geeft een andere dimensie aan zwanger worden. Zoals een cursiste verwoordt: ‘Het is fijn om in een onzekere periode waarin een gevoel van machteloosheid soms overheerst, te weten wat ik zelf kan doen.’ De ongedwongenheid van de workshop is prettig, het zorgt voor een open sfeer waarin je snel op je gemak bent. Daarover zegt een cursiste: ‘Het doet me goed om onder vrouwen te zijn die hetzelfde doormaken en om te weten dat ik er niet alleen voor sta’. Voor wie overweegt aan de workshop deel te nemen: ga er met een open mind heen en haal eruit wat bij jou past.

Meer lezen?

Het boek InNESTeling van Rika Lukac kun je hier inkijken en bestellen.

Cover boek Innesteling - Rika Lukac

Meedoen met de Workshop Fertility yoga en voeding

Meedoen met de volgende workshop Fertility yoga en voeding? In maart start de eerstvolgende workshop in Amsterdam. Kijk voor de cursuskalender op: moxja-zwanger-worden.nl.

In deze blog heb ik geprobeerd een goed beeld te schetsen van dag 1 van de workshop. Om het geheel overzichtelijk te houden, heb ik er bewust voor gekozen niet alle yogareeksen, oefeningen en voedingstips te beschrijven.

(Visited 2.930 times, 1 visits today)

One Comment on “Geef je fertiliteit een boost met yoga

  1. Beste
    Sorry maar ik ben n beetje sceptisch want ik eet al 8jaar zo natuurlijk mogelijk en doe aan yoga. sinds ik in 2009 gestopt ben met de pil heb ik geen cyclus meer. Maak uit mezelf dus nix aan. Zit al 5mnd aan de hormoon injecties maar dit slaat niet goed aan. Wel geloof ik dat je met voeding veel kan herstellen want anders zou ik dit voedingspatroon niet zolang volgen. Maar tegenover je cyclus opgang helpen en vruchtbaarder worden….hhhmmm. ik zeg niet dat t niet kan maar ik leef al zo lang op deze manier waarom slaat t bij mij dan niet aan?!? Ik weet dat je me geen (medische)antwoorden kan geven maar ik sta wel open voor jou kijk erop. Zijn dit soort cursussen ook id buurt van Middelburg? Of heb je andere tips/advies voor me?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *